گفتار ابو على سينا رحمه اللّه در جماع اولىترين مردم باجتناب از جماع كسى است كه مىرسد او را پس از جماع رعدة ( اضطراب و تكان مثل رعشه ) و سردى و ضيق النفس خفىّ و خفقان و گود افتادن دو چشم و رفتن اشتهاى بطعام و كسى كه سينه او عليل است يا ضعيف است و يا معدة او ضعيف است پس ترك جماع موافق‌تر چيزى است از براى او و بايد اجتناب كنند از اين جماع آن زنها كه بچه را ساقط مىنمايند و واجب است اينكه جماع نكنند و حال آنكه بول يا غايط حركت كرده باشند بجهة خروج و نيز مىفرمايند منىّ سكران ( مست ) و پير و بچّه و كثير الجماع يعنى كسى كه بسيار جماع مىكند توليد ولد نمىكنند يعنى اولاد از اين منىّ پيدا نمىشود و منى مئوف الاعضاء كم است كه بچّه سالم از از آن متولّد گردد به آخر رسيد كلام شيخ الاطبّاء در نقصان باه باه يعنى جماع و نقصان باه نقصان جماع است بدان كه حرارة كليه و يبوسة آن باعث نقصان باه است و نعوظ يعنى بلند شدن نفس و انعاظ يعنى بلند كردن نفس و سبب اين بادى است كه از منى يا غير منىّ متفرّق مىشود و حرارت بسيار يا برودت بسيار ضدّاند از براى توليد باد و اسباب اين نقصان باه بسيار است گاهى در اعضاء رئيسه است و گاهى در اعضاء منى است و گاهى از خود قضيب است كه ذكر باشد و گاهى از ساير